Yenilenebilir enerji dünyanın en büyük elektrik üretim kaynağı olacak

Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) Elektrik Piyasası Raporu‘ndan elde edilmiş bilgilere göre, geçen sene yüzde 1,5 artış yayınlayan kömürden elektrik üretimi bu sene ve önümüzdeki sene azalacak.

Kömürden elektrik üretimi Asya’da artsa da Avrupa ve ABD’deki gerileme, bu artışı dengeleyecek.

Fosil yakıtlardan elektrik üretiminin yapısal düşüş eğilimine girmiş olduğu bu dönemde, yenilenebilir enerji kaynakları 2023 ve 2024’te küresel elektrik talebindeki büyümenin tamamını karşılayacak.

Yenilenebilir kaynaklardan üretimin artmasıyla, bu kaynakların küresel elektrik üretimindeki oranı 2024’te yüzde 33’ü aşacak. Bu artışla yenilenebilir kaynakların 2024’te dünyanın en büyük elektrik üretim deposu olarak kömürün yerini alabileceği öngörülüyor. Bu büyümede hava koşulları mühim rol oynuyor.

Yenilenebilir enerji kaynaklarının küresel elektrik üretimindeki payının 2014’teki yüzde 22 seviyesine göre yüzde 50 artış göstereceği hesaplanıyor.

“YENİLENEBİLİR ENERJİDEKİ BÜYÜME FOSİL YAKITLARA İHTİYACI AZALTACAK”

Raporun başyazarlarından IEA Elektrik Analisti Eren Çam, açıklamada, kömürden elektrik üretiminde değişik eğilimler görüldüğünü, Avrupa ve ABD’de kömürden elektrik üretiminin stabil şekilde gerileyeceğini anlatım etti.

Asya bölgesinde Hindistan ve Çin’de kömürden elektrik üretiminin arttığına dikkati çeken Çam, Çin’deki gelişmelerin küresel fosil yakıt ve yenilenebilir enerji denkleminde belirleyici rol oynadığını dile getirdi.

Çam, şu an hayattaki en büyük elektrik üretim kaynağının kömür bulunduğunu belirterek şunları söyledi:

“Yenilenebilir enerji kaynaklarından üretim hava koşullarından etkileniyor fakat hava koşullarının da katkıda bulunmasıyla, yenilenebilir kaynakların elektrik üretimindeki payının 2024’te kömürü geride bırakması mümkün. Yenilenebilir kaynakların oranı 2024’te kömürü geçmese de aralarında oldukça azca bir ayrım olabilir. Bu kaynaklar önümüzdeki sene küresel elektriğin üçte birini karşılayacak. Dünyada yenilenebilir enerji kapasitesi ciddi şekilde artıyor. Bu artış, fosil yakıtlara olan ihtiyacı zaman içinde daha da azaltacaktır.”

Dünyadaki elektrik iletim ve dağıtım şebekesinin şu anda yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretiminde 2023 ve 2024 için öngörülen büyümeyi kaldırabilecek ölçüde bulunduğunu dile getiren Çam, son yıllarda yenilenebilir enerji santrallerinin inşa edildiğini fakat bu tarz şeyleri şebekeye bağlanmasında gecikmeler görüldüğünü anlatım etti.

Çam, uzun solukta elektrik iletim ve dağıtım ağlarına kafi yatırım yapılmazsa, yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretiminin artmasında rötar yaşanabileceğini vurgulayarak, “Küresel çapta elektrik ağlarına yatırım gecikirse karbonsuzlaşmada da rötar yaşayacağımız oldukça net.” uyarısında bulundu.

GELİŞMİŞ ÜLKELERİN ELEKTRİK TALEBİNDE DÜŞÜŞ GÖRÜLDÜ

IEA’nın raporunda bulunan küresel elektrik talebine dair öngörüleri de değerlendiren Çam, gelişmekte olan ülkelerde elektrik isteği büyümeye devam etmesine karşın ABD, Japonya ve Avrupa Birliği ülkeleri gibi gelişmiş ekonomilerde elektrik talebinde düşüş görüldüğünü söyledi.

Çam, gelişmiş ekonomilerin elektrik talebindeki düşüşün sıklıkla sanayi talebindeki gerilemeden kaynaklı bulunduğunu belirtti.

Bu düşüşün geçici ya da kalıcı mı olacağının önümüzdeki yıllarda anlaşılacağını dile getiren Çam, “Alüminyum, demir çelik, kağıt, cam gibi sektörler, oldukça enerji tüketen sanayiler ve örnek olarak bu alanlarda Avrupa’da ne aşama toparlanma görüleceği önemli. Analizimizde görüyoruz ki Avrupa’daki birtakım firmalar tesislerini kapatma ve üretimlerini enerjinin daha ucuz olduğu ülkelere nakliyat sonucu aldı. Dolayısıyla, bu tür gelişmeler talepteki meyil açısından belirleyici olabilir.” diye konuştu.

IEA’nın öngörülerine göre, küresel elektrik talebindeki gelişme bu sene yüzde 2 ile geçen yılki yüzde 2,3’lük ve istila öncesi son 5 yıldaki senelik yaklaşık olan yüzde 2,4’lük artışın altında kalacak.

ABD ve Japonya’da elektrik isteği bu sene sırayla yüzde 2 ve yüzde 3 düşüş gösterecek. Avrupa Birliği’nin elektrik isteği de üst üste ikinci sene yüzde 3 gerileyecek.