Afganistan’da kadınlara yönelik kısıtlamalar insanlık suçudur

Birleşmiş Milletler (BM), Uluslararası Ceza Mahkemesinin Afganistan’daki cinsiyet ayrımcılığının “insanlık suçu” olarak yargılanması icap ettiğini bildirdi.

BM Küresel Eğitim Özel Elçisi ve eski İngiltere Başbakanı Gordon Brown, basın toplantısında, Afganistan’daki kız evlatlarının eğitimine dair açıklamalarda bulundu.

Brown, “Aldığımız hukuki görüş, Afgan kızlarının eğitimden ve Afgan kadınlarının çalışmaktan yoksun bırakılmasının cinsiyet ayrımcılığı bulunduğunu gösteriyor. Bu ‘insanlık suçu’ olarak kabul edilmeli ve Uluslararası Ceza Mahkemesinde yargılanmalı.” dedi.

“Taliban yönetiminin duyurduğu 80 bildirinin 54’ünün kadınların ve kız evlatlarının haklarını hedef aldığını” belirten Brown, son dönemlerde buna, kız öğrencilerin üniversite imtihanlarına girişlerini ve kamuya aleni alanlara ziyaretini kısıtlayan yeni yasaklar eklendiğine dikkati çekti.

Brown, Uluslararası Ceza Mahkemesinin, bu durumu “insanlık suçu” saymasına gerekçe olarak, Kadın İşleri Bakanlığının kabineden çıkartılıp yerine İyiliğe Davet ve Kötülükten Sakındırma Bakanlığının kurulmasını ve Bağımsız Afgan İnsan Hakları Komisyonunun feshedilmesini gösterdi.

İyiliğe Davet ve Kötülükten Sakındırma Bakanlığını “korkulan bakanlık” olarak niteleyen Brown, hanım haklarını korumak için çaba sarfeden sivil cemiyet kuruluşu liderlerinin hapishaneden çıkarılması çağrısında bulundu.

Öte taraftan Brown, Müslüman halkın çoğunlukta olduğu ülkelere, eğitimdeki mevzubahis kısıtlamaların “İslam’da ya da Kur’an-ı Kerim’de bir dayanağının olmadığı mevzusu ile ilgili ikna etmek için” BM’nin ülkedeki çabalarına yardımcı olmaları çağrısında bulundu.

Brown, İslam’ın kız evlatlarının okumasını desteklediği ve Afganistan nüfusunun yarısının eğitim hakkının elinden alınmasıyla ülkenin gelişemeyeceği anlatılabilirse bu hususta büyüme kaydedebileceklerini vurguladı.

TALİBAN’IN KADIN PERSONEL YASAKLARI

Taliban’ın 15 Ağustos 2021’de Afganistan yönetimine gelmesiyle, ülkede kadınların çalışmasına ve kızların eğitim almasına yönelik ciddi engellemeler getirilmişti.

Kızların ilkin ortaokul ve liselerde, Aralık 2022’de ise üniversitelerde eğitim alması engellenmişti. Yine geçen aralıkta Afgan kadınların mahalli ve yabancı sivil cemiyet kuruluşlarında çalışması da askıya alınmıştı.

BMGK KARARI

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK), 28 Nisan’da, Afganistan’daki Taliban yönetiminin BM hanım personeline getirmiş olduğu çabalama yasağını kınayan bir karar kabul etmişti.

Türkiye’nin de eş sunuculuğunu üstlendiği tasarı, 15 üyeli BMGK’de oy birliğiyle kabul edilmiş, kararda, Taliban yönetimine hanımlara yönelik yasakları çabucak “geri çevirme” çağrısı yapılmıştı.