Self determinasyon nedir? Self determinasyon kavramının tarihi – Son Dakika Türkiye Haberleri
Self determinasyon ya da Türk Dil Kurumu tarafınca önerilen biçimiyle kendi kaderini tayin hakkı, alışılmış anlamda ulusların kendi geleceklerini belirlemesi kavramıdır. Genel olarak, milletlerin kendi siyasi durumlarını, ekonomik, toplumsal ve kültürel manada izleyecekleri yolu kendi istençleriyle belirlemeleri şeklinde tanım edilir. Buna göre; kendi geleceğini tayin hakkı sadece ulusun kendisine aittir; kimse ulusun hayatına zorla müdahale etme, okullarını ve öteki kurumlarını yok etme, anane ve göreneklerine saldırma, dilini baskı dibine alma ve özgürlüklerini engelleme hakkına haiz değildir. Kelime İngilizce “Self determinatio”n kelimesinden türetilmiştir.
Birleşmiş Milletler, devletlerin toprak bütünlüğünün self determinasyon hakkından daha önde bulunduğunu kabul etmektedir. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu devre sözcüsü Miroslav Lajcak; self determinasyonun temel bir hak olmakla birlikte bu hakkın kullanılabilmesi için iki koşul koşulduğunu anlatım etmiştir;
Bu hak kullanılırken devletlerin toprak bütünlüğü ihlal edilmeyecektir.
Bu hak kullanılırken meseleye taraf olan hepimiz mutabakat durumunda olacaktır.
KAVRAMIN TARİHİ
Kökü bakımından Fransız ihtilali esnasında 1795 tarihinde gösterilen insan ve yurttaş hakları demecine muadil gitmektedir. Bu terimin ilk kullanması millet devlet teriminin şekillenmeye başladığı 18.yy.’a götürülebilirse de, kavramın modern anlamda oluşumu 20. yy başlarındaki kullanımıdır. Bu kavram Bolşevik lider Vladimir Lenin tarafınca 1914 senesinde dile getirilmiş, sonra I. Dünya Savaşı yıllarında ve sonra Amerika Başkanı Woodrow Wilson kavramı sıklıkla kullanmıştır. Ancak terim Wilson İlkeleri olarak malum 14 maddelik bildirgenin hiç bir maddesinde yer almamıştır.
Bir yanıt yazın